کلام و تصویر از مقابله تا مکالمه

  • کلام و تصویر از مقابله تا مکالمه: درآمدی بر نظریه‌ی دومتنیّتِ لورن ج. کوئیسترا

  • نویسنده: فرزانه دوستی
  • منتشرشده در «نقدنامه هنر: ویژه نامه نقد بینامتنی هنر»، انتشارات خانه هنرمندان ایران: شماره دوم، بهار 91

چکیده

سابقه‌ی ارتباط تصویر و کلام به یونان باستان و آن مثل معروف بازمی‌گردد که «شعر، تصویری گویا و تصویر شعری بی‌صداست». با این وجود تصویر و کلام همواره در رابطه‌ای تقابلی‌ ارزشی و بسته به گفتمان غالب هر دوران، یکی بر دیگری ترجیح داده می‌شدند. داوینچیِ نقاش تصویر را «دختِ مشروع طبیعت» و مصنوع آفریدگار و برتر می‌دانست، حالی که به زعم لسینگ نقاشی محصور به حدود نمایش بصری خود است و به پای آزادی تخیل شعری نمی‌رسد. با وجود تلاش‌های نظریه‌پردازان تصویری و کلامی در مقایسه و تبیین روابط میان دو متن کمتر کسی به بررسی مشخص جریان بینامتنی این دو رسانه در کنار یکدیگر و در پدیده‌ی نه‌چندان تازه‌ی «کتاب‌ مصور» پرداخته است، شکلی که مرزهای کلام و تصویر را در هم می‌آمیزد و این دو رسانه را به گفتگویی درونی‌تر با هم می‌نشاند. پژوهشگر معاصر لورن ج. کوئیسترا با وقوف به عدم تعین ژانری در کتاب مصور که آن را «نوشته‌‌تصویر» می‌نامد، و استفاده از منطق گفتگویی باختین به بررسی رابطه تعاملی کلام و تصویر در کتاب‌های مصور اواخر قرن نوزدهم که دوران طلایی کتاب‌سازی است می‌پردازد. وی با طرح نظریه دومتنیت در بستر اجتماعی شکل‌گیری آن به کشف و تعریف پنج نوع رابطه بین نوشته و تصویر نایل می‌شود. این مقاله درصدد معرفی نظریه دومتنی و محدودیت‌ها و ظرفیت‌های این نوع خوانش بینامتنی است.


 


 خرید و دانلود کتاب از سایت فیدیبو

 

Related

«بیداری» کیت شوپن منتشر شد

بیداری، اثر کیت شوپن، نخستین بار در سال ۱۸۹۹ منتشر شد. کتاب داستان ادنا پونتلیه، زنی ویکتوریایی در اواخر قرن نوزدهم، در یکی از ایالت‌های جنوب آمریکا، را دنبال می‌کند و کشمکش او بر سر دوراهی‌هایی که جامعه برایش انتخاب کرده است.

ادامه مطلب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *